• Museum
  • Tweede Wereldoorlog
  • Kinderen
kinderen

Tweede Wereldoorlog

Regelmatig verwijzen actievoerders naar de Tweede Wereldoorlog om hun argumenten kracht bij te zetten.

Verzet tegen volkstelling
Zo wil de overheid in 1971 een volkstelling houden. Op actieposters wordt verwezen naar registratiemaatregelen die de Duitse bezetters tijdens de oorlog gebruikten om de bevolking te controleren en de joden weg te voeren. Veel mensen weigeren aan de telling mee te werken. Een nieuw geplande telling in 1981 wordt niet uitgevoerd.

Centrumpartij
Als de Centrumpartij in 1982 een zetel behaalt, zit er voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog een openlijk racistische partij in het parlement. Het wekt de vrees dat de verschrikkingen uit de nazi-tijd zich zullen herhalen. Er wordt fel actie gevoerd tegen de partij.

Legitimatieplicht
Een algemene legitimatieplicht wordt in Nederland jarenlang tegengehouden. De Duitse bezetters hadden in 1941 het persoonbewijs ingevoerd; de herinnering daaraan roept angst en weerzin op. Maar de tijden veranderen. In 2003 wordt de identificatieplicht zonder veel ophef ingevoerd.

 

Te kleine plaatjes? Klik op de poster voor een grotere afbeelding.

1971
Vul gerust in...
Bij mij bent u veilig

In 1971 wordt in Nederland een volkstelling gehouden. Alle Nederlanders moeten onder andere hun leeftijd, geslacht, burgerlijke staat en godsdienst opgeven. Deelname is verplicht. Het protest is groot. Tegenstanders zijn bang voor  misbruik van de gegevens. Zij verwijzen naar de Tweede Wereldoorlog, toen de Duitse bezetters de  persoonsgegevens gebruikten om de joden te vervolgen. Op dit affiche wordt minister van Binnenlandse Zaken Beernink vergeleken met Hitler.

1994, ontwerp: ontwerp: Coöperatieve drukkerij Draak
Je zal maar geen pasje hebben
Vanaf de jaren tachtig probeert de regering om een legitimatieplicht in te voeren. Dit stuit elke keer op groot protest. De identificatieplicht maakt het mogelijk om bevolkingsgroepen te controleren en te isoleren, zoals met de joden gebeurde tijdens de Tweede Wereldoorlog: ‘Trek lering uit het verleden, laat de geschiedenis zich niet herhalen.’

1982
Jan Rap en z'n maten, Janmaat en z'n rapalje
Op deze poster  wordt een vergelijking gemaakt tussen Nederlandse SS-ers en de aanhangers van de extreem-rechtse Centrumpartij van Hans Janmaat. 'Jan Rap en z'n maat' is een uitdrukking voor boeven.

1986
Lever steeds uw ausweis in
Binnenkort wederom legitimatieplicht
In de jaren tachtig wil de regering een legitimatieplicht invoeren. Tegenstanders zien dit als aantasting van de persoonlijke vrijheid en de privacy, en zijn bang voor misbruik van de persoonsgegevens. Net als tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen alle Nederlanders ook een persoonsbewijs of een Ausweis bij zich moesten dragen om te kunnen laten zien wie hij was. De Duitsers konden hierdoor de bevolking beter controleren en de joden deporteren.

1985
...zes miljoen joden groeten u...
In mei 1985 brengt de paus een bezoek aan Nederland. De paus is het hoofd van de katholieke kerk. Veel Nederlanders protesteren tegen zijn komst. Zij vinden onder meer dat de katholieke kerk te weinig heeft gedaan om de joden tijdens de Tweede Wereldoorlog te redden, toen in Europa zes miljoen joden zijn vermoord.

'n doodlopende weg
Op de poster afgebeeld: het spoor en de toegangspoort tot vernietigingskamp Auschwitz dat de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog in het zuiden van Polen hebben gebouwd. In dat kamp zijn naar schatting 1,2 miljoen mensen, voornamelijk joden, in gaskamers vermoord.

Poster kopen?
Diverse actuele posters kun je voor weinig geld kopen bij Art. 1. de landelijke vereniging ter voorkoming en bestrijding van discriminatie op alle gronden.
Zie de postershop op hun website.